اگر تا بهحال با صحنهی سرمای زیاد و یخ زدن لوله رفت یا برگشت کولر گازی مواجه شدهاید و نمیدانید چرا چنین اتفاقی رخ میدهد؟ نگران نباشید. در این مطلب میخواهم بر اساس تجربه شخصی و اطلاعات فنیام در تعمیرات کولر گازی، به شما کمک کنم تا علت سرد بودن و یخ زدن لوله رفت و برگشت کولر گازی را بدانید و راهکارهای رفع آن را پیدا کنید.
همچنین در خلال توضیحات، به پرسشهای پرتکرار کاربران درباره تشخیص لوله رفت و برگشت، علت خیس شدن لوله مسی کولر گازی و علت گرم بودن لوله برگشت هم پاسخ خواهم داد.
تشخیص لوله رفت و برگشت کولر گازی
یکی از پرسشهای رایج، در رابطه با تشخیص لوله رفت و برگشت کولر گازی است، مخصوصاً وقتی میخواهیم بدانیم کدام لوله کولر گازی باید سردتر باشد.
۱. لوله رفت (Discharge/مایع)
لوله باریکتر لوله رفت است و در حالت سرمایش،گرمای محیط را از کمپرسور به کندانسور منتقل میکند. در نتیجه، در حالت سرمایش لوله کوچک یا رفت باید گرمتر از لوله بزرگ یا برگشت باشد.
۲. لوله برگشت (Suction/ساکشن)
این لوله قطورتر از لوله رفت است و در حالت سرمایش، مبرد خنکشده را از اواپراتور پنل داخلی به سمت کمپرسور برمیگرداند. در وضعیت عادی، این لوله باید سرد و حتی کمی مرطوب باشد.
نکته: اگر بخواهید دقیقتر متوجه شوید، عکس لوله رفت و برگشت کولر گازی را در منابع مختلف میتوان پیدا کرد، اما در مجموع کافی است ضخامت لولهها را با هم مقایسه کنید و دمای هر کدام را در حالت سرمایش با دست خود لمس کنید.
دلایل سرد شدن غیرعادی یا یخ زدن لوله رفت و برگشت کولر گازی
اگر لولههای کولر گازی سرد شدهاند یا حتی برفک و یخ روی آنها دیده میشوند، وقت آن است که یکی از این ۹ علت زیر را بررسی کنید:
۱. کمبود یا نشتی گاز مبرد
یکی از رایجترین دلایل یخ زدن لوله برگشت و حتی سرد شدن لوله رفت کولر گازی، کاهش سطح مبرد در سیستم است. وقتی فشار گاز به حد نرمال نرسد، دمای اواپراتور افت میکند و به زیر صفر میرسد. همین مسئله باعث تشکیل یخ زدن رطوبت روی کویل و سپس روی لولهها میشود.
نشانههای کاهش گاز:
- سرمای ضعیف در محیط
- صدای شرشر گاز در لولهها
راهکار: دستگاه را خاموش کنید تا یخها آب شوند، سپس با تکنسین تماس بگیرید تا نشتییابی و شارژ اصولی گاز مبرد انجام دهد.
۲. گرفتگی فیلتر هوا یا کثیفی کویل اواپراتور
اگر هوا بهدرستی از روی اواپراتور عبور نکند، سرما در آن قسمت تجمع پیدا کرده و علت یخزدگی لوله رفت و برگشت کولر گازی میشود. کثیفی فیلترها یا گرد و خاک روی کویلها جریان هوا را محدود میکند.
راهکار: فیلترها را هر ماه بررسی و در صورت نیاز بشویید یا تعویض کنید. اگر کویلها کثیف شدهاند، با برس نرم یا اسپری مخصوص تمیزکاری اواپراتور را انجام دهید.
برای مطالعه: نحوه تمیز کردن فیلتر کولر گازی
۳. خرابی فن بلوور (فن داخلی)
در بسیاری از موارد، ضعیف شدن یا کار نکردن فن پنل داخلی باعث میشود هوای گرم اتاق وارد اواپراتور نشود. سرما بیش از حد در سیستم باقی میماند و منجر به یخ زدن لوله برگشت کولر گازی میشود.
راهکار: اگر صدای فن را نمیشنوید یا هوایی از پنل بیرون نمیآید، به احتمال زیاد فن گیر کرده یا سوخته و باید تعویض شود.
۴. خرابی سنسور دما یا ترموستات
اگر ترموستات یا سنسور دما (NTC) دمای پایین را بهدرستی تشخیص ندهد، کمپرسور بدون توقف کار میکند و باعث افت شدید دما در اواپراتور میشود.
راهکار: تشخیص این مورد نیاز به بررسی توسط تکنسین دارد. اگر سنسور خراب باشد باید تعویض شود تا فرمان خاموششدن کمپرسور بهموقع صادر شود.
۵. کار کردن کولر در محیط سرد یا هوای مرطوب شبانه
در شبهای خنک بهار یا پاییز، یا در مناطق با رطوبت بالا (مثل شمال کشور)، اگر کولر روی حالت سرمایش روشن باشد، احتمال یخ زدن لوله برگشت کولر گازی بیشتر میشود.
راهکار: در چنین شرایطی، اگر دمای بیرونی کمتر از ۲۰ درجه است، بهتر است کولر را خاموش کنید یا فقط از فن استفاده نمایید.
۶. شارژ بیش از حد گاز
هرچند کمبود گاز مشکل رایجتری است، اما اضافه زدن بیش از حد مبرد هم مشکلساز میشود. در این حالت، مایع مبرد بهجای بخار شدن کامل در اواپراتور، وارد لوله برگشت میشود و میتواند باعث یخ زدن یا سرد شدن غیرعادی لولههای رفت و برگشت شود.
راهکار: اگر بهتازگی گاز اضافه شده و لولههای کوچک و بزرگ کولر گازی یخ زدهاند، بهتر است بررسی شود که میزان شارژ دقیق بوده یا نه؟
۷. گرفتگی مسیر مبرد (لوله مویین یا شیر انبساط)
انسداد جزئی در مسیر جریان مبرد، بخصوص در شیر انبساط یا لوله مویین، باعث افت شدید فشار در نقطهای خاص میشود. این افت فشار منجر به کاهش دما و یخ زدن همان قسمت از لولههای کولر گازی میشود.
راهکار: تشخیص و رفع این مورد تخصصی است و توسط تعمیرکار باید بررسی و رفع گرفتگی انجام شود.
۸. خرابی کمپرسور یا قطعات داخلی
اگر کمپرسور نتواند مبرد را بهدرستی مکش یا دهش کند، کل سیکل تبرید دچار اختلال میشود. گاهی یخ زدن لولهها یا داغ شدن غیرعادی لوله برگشت، نتیجه خرابی سوپاپها یا فشار نامناسب است.
راهکار: کمپرسور باید تحت تست فشار قرار گیرد و جریانی که دریافت میکند بررسی گردد، در صورت نیاز تعویض یا تعمیر شود.
برای مطالعه: علت خنک نکردن کولر گازی
۹. استفاده مداوم و بدون استراحت از دستگاه
وقتی کولر ۲۴ ساعته یا بهصورت طولانیمدت و بدون وقفه کار کند، فرصتی برای آب شدن یخهای احتمالی ندارد. به مرور، اواپراتور بسیار سرد میشود و لولههای رفت و برگشت هم تحت تأثیر این سرما قرار میگیرند و یخ میزنند.
راهکار: بهتر است هر چند ساعت یکبار کولر را روی حالت فن قرار دهید یا چند دقیقه خاموش کنید تا سیستم ریکاوری شود.
علت سرد بودن لوله رفت کولر گازی چیست؟
به طور طبیعی، در حالت سرمایش، لوله برگشت سردتر از لوله رفت است، ولی گاهی کاربران با سرد بودن لوله رفت کولر گازی مواجه میشوند و علت آن را نمیدانند. این مسئله به دلایل:
۱. کمبود مبرد یا نشتی گاز کولر گازی
وقتی گاز سیستم کمتر از حد نرمال باشد، فشار جانبی در مدار تبرید کاهش مییابد. در نتیجه، اواپراتور بسیار سرد میشود و حتی ممکن است شروع به یخ زدن کند. این سرما میتواند تا لوله رفت ادامه پیدا کند و آن را سردتر از حالت عادی کند.
من بارها در تعمیر اسپلیت سامسونگ دیدهام که تنها با رفع نشتی گاز و شارژ مجدد، مشکل سرد بودن لوله رفت برطرف شده است.
برای مطالعه: علت یخ زدن کولر گازی چیست؟
۲. خرابی شیر برقی کولر گازی
در اسپیلتهایی که دارای حالت گرمایش هستند، اگر شیر برقی خراب شود، مبرد مسیر را اشتباهی طی میکند که دلیل یخزدگی یا سرد بودن لوله رفت کولر گازی میشود.
۳. انسداد لوله مویی یا فیلتر درایر
گرفتگی لوله مویی یا فیلتر درایر مبرد را در قسمتی متمرکز میکند. اگر این انسداد در نزدیکی کندانسور یا کمپرسور باشد، علت سرد بودن لوله رفت کولر گازی است.
علت یخ زدن لوله برگشت کولر گازی
یخ زدن لوله برگشت یکی از رایجترین شکایتهای کاربران است. زمانی که لوله بزرگ کولر اسپلیت (همان لوله برگشت) دچار برفک یا یخزدگی میشود، باید موارد زیر مورد بررسی قرار گیرد:
۱. کم بودن گاز مبرد
کمبود گاز باعث افت فشار شده و قسمتی از اواپراتور یا کل مسیر برگشت را منجمد میکند.
۲. کثیفی فیلترهای پنل داخلی
اگر جریان هوا در اواپراتور کم باشد (فیلتر کثیف، فن معیوب) اواپراتور بسیار سرد میشود و لوله برگشت هم یخ میزند.
۳. خرابی فن پنل داخلی یا خارجی
اگر فن کار به درستی کار نکند، نمیتواند گرمای اواپراتور را دفع کند و سرما در سیستم تجمع مییابد. این مساله به طور خاص موجب برفک زدن لوله برگشت و حتی کمپرسور میشود.
برای مطالعه: بررسی خدمات در نمایندگی تعمیرات کولر گازی ال جی
چرا هر دو لوله رفت و برگشت کولر گازی سرد است؟
برخی کاربران میپرسند: «علت سرد بودن هر دو لوله کولر گازی چیست؟» یا «کدام لوله کولر گازی باید سرد باشد که حالا هر دو سرد شدهاند؟». در جواب باید گفت این مشکل ناشی از کاهش شدید مبرد است، بهطوری که گاز حتی در قسمت کندانسور هم قادر به دفع حرارت کافی نیست و در نتیجه، کل سیستم سرد یا یخ میزند.
با نشت مبرد، کمپرسور برای جبران کاهش گاز، فشار بیشتری اعمال میکند و سبب میشود لوله رفت و برگشت در دمایی نزدیک به هم قرار بگیرند.
برای مطالعه: بررسی خدمات در نمایندگی تعمیرات کولر گازی تراست
علت گرم بودن لوله برگشت کولر گازی
علت گرم بودن لوله برگشت کولر گازی از یک ایراد فنی یا واکنش طبیعی دستگاه ناشی میشود:
۱. بررسی در حالت گرمایش کولر گازی
اگر کولر شما روی حالت گرمایش باشد، نقش لولهها جابهجا میشود و لولهای که در حالت سرمایش «برگشت» محسوب میشد، اکنون گرم میشود چون بخشی از مدار داغ است.
۲. کمبود گاز و وکیوم شدن کمپرسور
ممکن است بعد از یک دوره یخزدگی طولانی (به دلیل کمبود گاز)، کمپرسور به حالت نیمهوکیوم برود و باعث شود لوله برگشت گرم شود.
راهکارهای جلوگیری و رفع یخ زدن لولههای کولر گازی
توجه به برخی از موارد تا حد زیادی جلوی یخ زدن لوله های رفت و برگشت کولر گازی را میگیرد.
۱. سرویس دورهای دستگاه را جدی بگیرید
با شستشوی منظم فیلترها، تمیز کردن اواپراتور و بررسی میزان گاز مبرد، میتوان از بروز بسیاری از مشکلات مثل یخزدگی پیشگیری کرد.
۲. بررسی سلامت فن داخلی و خارجی
فنهای معیوب باعث اختلال در جریان هوا و ایجاد سرما در مدار تبرید میشوند. اگر بلوور فن نمیچرخد باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
۳. تنظیم دقیق شارژ گاز مبرد توسط متخصص
شارژ گاز زیاد یا کم، میتواند باعث یخ زدن لولههای کولر اسپیلت شوند. اندازهگیری دقیق فشار بوسیله گیج باید توسط تکنسین انجام شود.
۴. استفاده صحیح از کولر گازی
روشن نگه داشتن دائمی کولر بدون وقفه، مخصوصاً در اوج گرما، عمر قطعات را کم کرده و احتمال یخزدگی را بالا میبرد، استفاده از تایمر برای استراحت دادن به دستگاه توصیه میشود.
۵. در صورت یخ زدن لوله کولر گازی برای تعمیرات اقدام کنید
یخ زدن لوله برگشت کولر گازی به کمپرسور آسیب میزند. ابتدا اجازه دهید یخها آب شوند، سپس از طریق ارسال ثبت سفارش آنلاین از خدمات حرفهای تعمیر۲۴ استفاده کنید.
علت خیس شدن لوله مسی کولر گازی
تعریق یا خیس شدن لوله مسی، بهویژه لوله برگشت، گاهی طبیعی است، چون این لوله در حالت سرمایش، دمای کمتری از محیط دارد و به دلیل رطوبت هوا، قطرات آب روی آن مینشیند. اما اگر آبریزی غیر طبیعی یا همراه با یخزدگی همراه باشد، باید موارد زیر را بررسی کنید:
- وجود نشتی گاز و کاهش فشار مبرد
- دمای بسیار پایین اواپراتور و تهویه نامناسب
- عایق نبودن لوله (فوم عایق ممکن است پاره شده باشد)
با عایق کردن لولههای مسی این مشکل مرتفع میشود.
برای مطالعه بیشتر: علت آب دادن کولر گازی چیست؟
تفاوت مشکل خیس شدن لوله مسی با یخ زدن لوله رفت و برگشت کولر گازی
- یخزدگی با تشکیل لایهای از برفک یا یخ سفیدرنگ روی لوله رفت و برگشت یا اواپراتور قابل مشاهده است.
- یخزدگی باعث کاهش قدرت خنککنندگی یا حتی قطع کامل جریان هوای سرد میشود.
- در مقابل، تعریق یا خیس شدن لولههای مسی کولرگازی بهویژه در هوای شرجی، طبیعی است و فقط به خاطر رطوبت هوا و اختلاف دمای لوله با محیط، لوله مسی کولر اسپیلت خیس میشود.
- بنابراین، اگر لوله فقط کمی خیس است، جای نگرانی نیست، اما یخ زدن لوله رفت و برگشت کولر گازی علامت وجود یک ایراد فنی است که باید بررسی شود.
چه زمانی باید با تکنسین تماس بگیریم؟
اگر متوجه شدید که لوله رفت یا برگشت برای مدت طولانی یخ زده، یا در شرایطی که کولر شما به درستی خنک نمیکند و یکی از لولهها بسیار سرد یا گرم شده، بهتر است برای تعمیرات کولر گازی با تعمیر۲۴ تماس بگیرید.
بهخاطر داشته باشید شارژ گاز کورکورانه و بدون اندازهگیری فشار مشکل را حل نمیکند. در واقع، تکنسین با دستگاه فشارسنج و بررسی سوپرهیت یا سابکولینگ متوجه میشود آیا واقعاً سیستم به مبرد نیاز دارد یا خیر.
پرسشهای متداول (FAQ)
اگر سؤالی درباره نحوه شارژ گاز یا تعمیر اسپلیت دارید، آن را با تکنسینهای متخصص تعمیر۲۴ در بخش نظرات (انتهای صفحه) در میان بگذارید تا پس از بررسی دقیق دمای لولهها، فشار سیستم و سلامت قطعات، مشکل را بهدرستی برطرف کنند.
۱. کدام لوله کولر گازی باید سرد باشد؟
در حالت سرمایش، لوله برگشت (لوله بزرگتر) باید سرد و اندکی مرطوب باشد؛ لوله رفت (لوله کوچکتر) از دمای محیط خنکتر اما از لوله ساکشن کمی گرمتر است.
۲. آیا یخ زدن لوله برگشت و لوله رفت با هم ممکن است؟
بله، اگر گاز سیستم خیلی کم باشد یا مدار تبرید دچار انسداد شود، ممکن است کل سیکل یخ بزند و هر دو لوله را درگیر کند.
۳. علت گرم بودن لوله برگشت کولر گازی در حالت سرما چیست؟
این اتفاق اغلب به دلیل کمبود گاز یا خرابی قطعهای در مدار (مثلاً شیر برقی) رخ میدهد که باعث فشار غیرعادی در کمپرسور شده و لوله برگشت را داغ میکند.
۴. چه زمانی سردتر بودن لوله رفت نسبت به لوله برگشت طبیعی است؟
تنها در صورتی لوله رفت اسپیلت سردتر از لوله برگشت آن است که روی حالت گرمایش باشیم که با معکوس کردن سیکل توسط شیربرقی لوله برگشت به لوله رفت تبدیل میشود.
البته اگر مبرد سیستمی بسیار کم باشد، خنک کنندگی دستگاه صفر خواهد بود، این امر علت سرد بودن لوله رفت کولر گازی است و باعث می شود لوله رفت سردتر از حد معمول باشد.
۵. چگونه نشت مبرد علت یخ زدن لوله رفت و برگشت کولر گازی است؟
سرد شدن لوله رفت با نشت گاز فریون شروع میشود، ابتدا لوله برگشت از سمت پنل به سمت کمپرسور شروع به یخ بستن میکند که در این زمان هنوز لوله رفت گرم است.
اما اگر اسپیلت را خاموش نکنیم این یخ زدگی از لوله ساکشن (برگشت) از طریق کمپرسور عبور میکند و به لوله رفت میرسد، در این حالت کل سیستم منجمد میشود.
سپس چون مبردی وارد لوله برگشت نمیشود کمپرسور اساسا در حال وکیوم (ایجاد خلا) روی لوله برگشت خواهد بود که این امر باعث گرم شدن آن میشود.
به همین خاطر است وقتی گاز مبرد در کمپرسور کم باشد و دستگاه را روشن نگه داریم میتواند علت سرد شدن لوله رفت کولر گازی باشد و از آن طرف لوله برگشت پس از مدتی گرم میشود.
جمعبندی
علت سرد بودن لوله رفت کولر گازی و یخ زدن لوله برگشت به عوامل مختلفی مثل: کمبود مبرد و خرابی شیر برقی، گرفتگی مدار و تهویه نامناسب بستگی دارد. اگر هر دو لوله کولر گازی سرد هستند یا لوله برگشت گرم است، پیش از هر چیز فیلترهای هوا، فن دستگاه و فشار گاز را بررسی کنید. در موارد پیچیدهتر، تشخیص دقیق توسط تعمیرکار حرفهای راهکار بهتری است. امیدوارم این مطلب به شما در یافتن علت مشکلات لوله رفت و برگشت کولر گازی کمک کرده باشد.
با سلام به دلیل وجود تکنولوژی ساب کولینگ در کولرهای جدید لوله رفت با برگشت تقریبا هم دما و سرد است و یا کمی از لوله برگشت گرم تر است و هر دو لوله عرق میکنند
سلام علیرضا جان ممنون از توضیحاتت
تشکر از مطالب خوبتان
سلام مجید عزیز ممنون از توجهتون
سلام وقتی محافظ برق چراغش سبز میشود و اماده کار باشد موتور بیرون به خودی خود روشن می شود درحالی که پنل داخل هنوز روشن نکردم. مشکل کجاست؟
سلام مهدی عزیز، این مشکل معمولاً به خرابی برد داخلی برمیگرده. البته ممکنه رله کمپرسور گیر کرده باشه یا سیمکشی بین پنل داخلی و یونیت بیرونی اتصالی داشته باشه. حتماً پیشنهاد میکنم بررسی تخصصی توسط تکنسین انجام بشه تا از آسیب به کمپرسور جلوگیری بشه.
سلام خسته نباشی لوله بزرگه بغل کمپرسور اسپیلت یخ میزنه ممنون میشم ایرادش بگین
سلام رضای عزیز، ممنون. یخ زدن لوله بزرگ یا لوله برگشت معمولا بخاطر کم بودن مبرد (یا گاز) درون کولر گازی است. وقتی بخاطر نشتی مبرد کم می شود فشارش کاهش پیدا می کنه که منجر به منبسط شدن اون در لوله های برگشت میشه و بخاطر همین یخ می زنه.
سلام چرا از دور پیچ لوله های مسی پنل بیرونی اب چکه یا خیس میشود ایا طبیعی ست وچرا روی درجه ۲۴ میزارم هردودقیقه الی ۳ دقیقه خاموش روشن میکنه موتور علت چیست ممنونم
سلام قسمت هایی از لوله مسی که بدون عایق هستند خیس می شوند و طبیعی است سعی کنید مجدد عایق بندی کنید.
اگر دمای محیط به حدی که تعیین کردید برسه (۲۴ درجه) سنسور دمایی فرمان آف کردن کمپرسور رو میده و طبیعیه
سلام لوله رفت بسیار خیلی سرده و با لوله برگشت یخ میزنه ایراد از چی هست ؟
سلام می تونه از کمبود گاز باشه باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
لوله رفت کولر گازی سرد تر از لوله برگشت هست و دستگاه خیلی خوب سرد نمی کنه ممنون می شم راهنمایی کنید. ?
سلام دستگاه شما کمبود گاز مبرد دارد و باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
لوله ی باریک رفته و بزرگه برگشت است ممنون از اطلاعات خوبتون