دیگ لباسشویی میچرخد یا نه، اولین چیزی است که وقتی موتور مشکوک به خرابی میشود باید بررسی کنید. اگر آبگیری و تخلیه طبیعی است ولی دیگ بیحرکت مانده، یا صدای وزوز بدون چرخش میشنوید یا بوی سوختگی از پشت دستگاه بلند شده است، اینها همان علائم خرابی موتور لباسشویی هستند که اغلب کاربران دقیقاً همین لحظه دنبالشان میگردند. گاهی هم داستان برعکس است: دستگاه وسط شستشو یکدفعه خاموش میشود و دیگر روشن نمیشود.
| علت | نشانه | تست سریع | نیاز به تعمیرکار |
|---|---|---|---|
| سوختن سیمپیچی | بوی سوختگی، دیگ اصلاً حرکت نمیکند | تست مقاومت سیمپیچ با مولتیمتر | بله |
| خرابی کلکتور | جرقه از پشت دستگاه، صدای زیاد | بازدید ظاهری صفحات کلکتور | بله |
| فرسودگی زغال | موتور روشن میشود اما قدرت ندارد | بیرونآوردن زغال، مقایسه طول آن با نمونه نو | بله |
| خرابی خازن راهانداز | وزوز بدون چرخش دیگ | مقاومت خازن با مولتیمتر | بله |
| گیر بلبرینگ یا فولی | لرزش شدید، سختی چرخش دستی | چرخاندن دستی فولی موتور | بله |
| خرابی برد یا ماژول IPM | موتور اینورتر اصلاً پاسخ نمیدهد | بررسی پالس PWM روی برد | بله |
علائم خرابی موتور لباسشویی؛ از کجا بفهمیم موتور سوخته است؟
وقتی دیگ ماشین لباسشویی نمیچرخد، لزوماً خود موتور مقصر نیست. تسمه پاره، کلاچ فرسوده، یا سوئیچ درب معیوب هم میتوانند فرمان رسیدن به موتور را قطع کنند؛ برای همین قبل از باز کردن موتور، بهتر است این سه مورد را هم چک کنید.
۱. جرقهزدن و خرابی کلکتور موتور لباسشویی
کلکتور جریان را بین سیمپیچهای ثابت و بخش متحرک موتور رد و بدل میکند. سایش صفحات آن باعث جرقهزدن از قسمت پشتی دستگاه و کاهش تدریجی قدرت موتور میشود؛ اگر همراه این جرقه صدای غیرعادی هم بشنوید، کلکتور احتمال بیشتری برای علت اصلی دارد تا خود سیمپیچ.
۲. صدای وزوز، سیمپیچ یا خازن راهانداز
خیلی از کاربران صدای وزوز بدون حرکت دیگ را با سوختن موتور اشتباه میگیرند. طبق تجربه فنی کارشناسان تعمیر۲۴، علت زوزه کشیدن ماشین لباسشویی در بیشتر موارد خرابی خازن راهانداز است، نه سیمپیچ اصلی؛ خازن جریان لازم برای شروع چرخش موتورهای آسنکرون قدیمیتر را تأمین میکند و وقتی خراب شود، موتور فقط صدا تولید میکند بدون آنکه دیگ حرکت کند.
۳. ارورهای برندی مرتبط با موتور
هر برند برای خرابی موتور کد متفاوتی نشان میدهد. در نمایش ارور LE لباسشویی ال جی وقتی موتور یا سنسور موقعیت آن نتواند به دور نهایی برسد؛ علت میتواند خود موتور، بار نامتعادل لباس، یا خرابی سنسور تاخو باشد. در ارور 3E لباسشویی سامسونگ، مشکل مرتبط با موتور است و به شکل علامت EB هم دیده میشود. در لباسشوییهای میتسوبیشی درب بالا، کد F2 از خطاهای شناختهشده موتور است. چون کدها بین برندها یکسان نیستند، دفترچه راهنمای همان مدل مرجع نهایی است.
۴. نچرخیدن دیگ در دور خشککن
اگر لباسشویی لباسها را خشک نمیکند، دو مظنون اصلی زغال فرسوده و تاخوی خراب هستند. تاخو سرعت چرخش دیگ را به برد گزارش میدهد؛ بدون داده صحیح از آن، برد هرگز فرمان رسیدن به دور نهایی خشککن را صادر نمیکند و دستگاه لباسها را نیمهخیس تحویل میدهد.
علت خرابی و سوختن موتور لباسشویی
پشت هر موتور سوخته معمولاً یکی از این علتها نشسته: گرمای بیش از حد در سیمپیچ، تجمع گردوغبار روی کلکتور، فرسودگی بلبرینگ، تسمه بیش از حد سفتشده، بارگیری نامتعادل لباس یا لرزش ناشی از تراز نبودن دستگاه ناشی میشود.
داغی زیاد سیمپیچ عایق داخلی موتور را کمکم تضعیف میکند. اگر دستگاه فقط یک یا دو بار در طول عمرش وسط کار خاموش شود جای نگرانی نیست، اما وقتی این توقف تکرار میشود، یعنی موتور در مسیر سوختن قرار گرفته.
گردوغبار نشسته روی کلکتور و سیمپیچ باعث میشود موتور روشن نشود ولی جریان زیادی بکشد؛ اگر فیوز مدار بهموقع این جریان اضافه را قطع نکند، همان جریان سیمپیچ اصلی را میسوزاند.
علائم تمام شدن زغال موتور و زمان تعویض آن
زغالهای کربنی جریان را از طریق تماس با کلکتور به موتور میرسانند و طبیعتاً با گذر زمان ساییده میشوند. اگر دستگاه طبق روال آبگیری و تخلیه میکند اما دیگ نمیچرخد، صدای غیرعادی میدهد، یا از قسمت زیرین جلوی دستگاه جرقه میبینید، این همان علائم تمام شدن زغال موتور لباسشویی است. برای بررسی، دستگاه را از برق جدا و موتور را خارج کنید؛ طول باقیمانده زغال نسبت به طول اولیهاش، فرسودگی را نشان میدهد.
خرابی سیمپیچی؛ آیا موتور قابل تعمیر است؟
موتور برای چرخش در دو جهت طراحی شده، و ممکن است سیمپیچیاش فقط در یکی از دو جهت بسوزد. در برخی موتورهای تسمهای قدیمی، سیمپیچی مجدد توسط تعمیرکار متخصص شدنی است. اما در بیشتر موتورهای اینورتر و دایرکتدرایو، طراحی فشرده داخلی اصلاً اجازه باز کردن و تعمیر سیمپیچ را نمیدهد؛ تنها راه، تعویض کامل موتور لباسشویی است.
چرا نباید از موتور لباسشویی برای سایر لوازم خانگی استفاده کرد؟
در برخی مقالات و کامنتهای کاربران دیده میشود که موتور لباسشویی برای کولر آبی یا چمنزنی دستی استفاده شده است. این کار معمولاً به سوختن سریع موتور ختم میشود، چون موتور لباسشویی برای کار دائم و پیوسته طراحی نشده؛ توان موتور بخشهای مختلف دستگاه (مثلاً موتور خشککن در برابر موتور شستشو) با هم فرق دارد و استفاده در کاربردی خارج از طراحی اصلی، گرمای موتور را خیلی سریعتر از حالت عادی بالا میبرد.
انواع موتور لباسشویی
موتورهای لباسشویی در سه دسته اصلی جا میگیرند: تسمهای (زغالی)، دایرکتدرایو یا اینورتر بدون تسمه، و آسنکرون یا PM با مگنت دائمی.
موتور تسمهای در دستگاههای قدیمیتر رایج است. صدایش بالاتر است، اما عیبیابی و تعمیرش سادهتر و ارزانتر از بقیه انواع تمام میشود. موتور دایرکتدرایو در مدلهای جدید بهجای تسمه از گیربکس استفاده میکند و بهجای برق شهری مستقیم، با کوموتاسیون الکترونیکی از طریق برد کنترل میشود؛ صدا و لرزش کمتری دارد و مصرف برق پایینتر است، اما یافتن علت سوختن آن به مراتب دشوارتر از موتور تسمهای است و هزینه تعمیرش هم بیشتر میباشد.
در موتورهای آسنکرون یا PM، وقتی دیگ را با دست بچرخانید ممکن است مقاومتی حس کنید که به آن گشتاور مقاومتی میگویند. این یک ویژگی طبیعی طراحی موتور PM است، (نشانه خرابین نیست) نکتهای که خیلی از کاربران با آن اشتباه تشخیص میدهند. این موتورها معمولاً ۵ یا ۶ فیش دارند و در دور تند فقط در یک جهت میچرخند.
روش تست موتور ماشین لباسشویی با مولتیمتر و برق مستقیم
پیش از هر تست، دستگاه را از پریز جدا کنید. کار روی موتوری که هنوز به برق وصل است، خطر برقگرفتگی جدی دارد.
هشدار ایمنی: پیش از دستزدن به سیمهای موتور، اجازه دهید بار الکتریکی ذخیرهشده در خازنهای مدار تخلیه شود. برخی خازنها حتی پس از قطع برق دستگاه، برای مدتی جریان نگه میدارند و لمس مستقیم سیمها میتواند شوک شدیدی وارد کند.
برای دسترسی به موتور، صفحه پشت دستگاه با پیچگوشتی باز میشود. پیش از جداکردن سیمها، از نحوه اتصالشان عکس بگیرید یا نموداری بکشید تا هنگام بستن دوباره اشتباه نکنید.
در تست با مولتیمتر، دستگاه را روی حالت تست مقاومت (تست بوق) تنظیم کنید. یک پروب را به یک سر سیمپیچ و پروب دیگر را به سر دیگر وصل کنید؛ مقاومت پایین و نزدیک صفر یعنی سیمپیچ سالم است، و مقاومت بالا یا بینهایت یعنی کلاف قطع شده. برای تست اتصال بدنه، یک پروب را روی محفظه فلزی موتور و پروب دیگر را روی هر ترمینال بگذارید؛ هر عددی بهجز صفر، نشانه نشتی جریان به بدنه است.
تست موتور لباسشویی قدیمی (سهسیم) با خازن
موتورهای قدیمیتر سهسیم برای راهاندازی به خازن نیاز دارند. پیش از تست سیمپیچ، مقاومت خازن راهانداز را هم با مولتیمتر بررسی کنید؛ یک خازن معیوب میتواند علائمی شبیه سوختن موتور (صدای وزوز، عدم چرخش) ایجاد کند بدون اینکه سیمپیچ اصلی واقعاً آسیب دیده باشد.
تشخیص و تست موتور بر اساس تعداد فیش
تعداد فیش موتور، نوع آن را مشخص میکند و باید پیش از هر تست شناسایی شود. جدول زیر طبقهبندی کلی را نشان میدهد؛ رنگ دقیق هر سیم بین برندها و حتی بین مدلهای یک برند فرق دارد، پس برای رنگبندی دقیق باید به دفترچه راهنما یا برچسب روی خود موتور مراجعه کنید، نه به یک جدول عمومی.
| تعداد فیش | نوع رایج موتور | نکته تست |
|---|---|---|
| ۳ فیش | موتور قدیمی با خازن راهانداز | مقاومت خازن جدا از سیمپیچ بررسی شود |
| ۵ یا ۶ فیش | آسنکرون/PM | سیمپیچ دور تند و دور کند جدا تست شوند |
| ۷ فیش | ترکیبی با سیمپیچ تاخو | خروجی تاخو با ولتاژ سیمپیچ اصلی اشتباه گرفته نشود |
| ۸ یا ۹ فیش | اینورتر/دایرکتدرایو با کنترل دیجیتال | تست مستقیم توصیه نمیشود؛ به بخش زیر مراجعه کنید |
چرا نباید موتورهای اینورتر و دایرکتدرایو را با برق مستقیم تست کرد؟
تست با برق مستقیم روی موتورهای قدیمی تسمهای رایج است، اما موتورهای اینورتر و دایرکتدرایو با یک ماژول IPM روی برد کنترل میشوند، نه با اتصال مستقیم به برق شهری. طبق تجربه متخصصان ما، تست برق مستقیم روی این نوع موتورها در بیشتر موارد به تخلیه ناگهانی خازن یا سوختن آنی برد اینورتر منجر میشود. برای این موتورها، تست باید با مولتیمتر روی سیمپیچها یا بررسی پالس PWM خروجی برد انجام شود. اگر پس از تست موتور، مشکل به برد برمیگردد نه خود موتور، میتوانید در مقاله عیبیابی ماشین لباسشویی مسیر بررسی برد را هم دنبال کنید.
باز کردن و تعویض موتور ماشین لباسشویی
اگر تستهای بالا خرابی موتور را تأیید کردند، تعویض آن با این مراحل پیش میرود.
باز کردن پوشش دستگاه و دسترسی به موتور
با پیچگوشتی، صفحه پشت دستگاه را باز کنید تا پیچهای نگهدارنده موتور دیده شوند. سپس با آچار مناسب، موتور خراب را با احتیاط از جای خود خارج کنید.
جایگزینی با موتور جدید
در موتورهای تسمهای، اگر تسمه هنوز سالم است، همان را روی چرخدنده موتور جدید بکشید و کشش آن را با آچار تنظیم کنید تا هنگام چرخش نه شل باشد نه بیش از حد سفت.
اتصال سیم ارت و کابل برق
سیم ارت را به موتور جدید وصل کنید تا خطر نشت جریان و شوک الکتریکی از بین برود. بعد کابل اصلی برق را به ترمینالهای موتور متصل کنید و محکمبودن همه اتصالات را دوباره چک کنید.
روشنکردن دستگاه و اطمینان از عملکرد صحیح
دستگاه را روی یک برنامه کوتاه روشن کنید و چرخش دیگ، لرزش غیرعادی، و سلامت اتصالات را بررسی کنید. اگر به انجام درست این مراحل یا کار با وسایل برقی اطمینان ندارید، بهتر است این بخش را به متخصص تعمیرات لباسشویی در تعمیر۲۴ بسپارید.
هزینه تعمیر و قیمت موتور سوخته لباسشویی
هزینه تعویض موتور به چند عامل بستگی دارد: نوع موتور (تسمهای در برابر اینورتر)، برند و ظرفیت دستگاه، و در دسترسبودن موتور اورجینال همان مدل. موتور اینورتر معمولاً هزینه بیشتری نسبت به موتور تسمهای دارد، چون قطعه تخصصیتری است و تعداد تعمیرکاران آشنا به آن کمتر است.
موتور سوخته یا کارکرده هنگام تحویل برای تعویض، معمولاً بهعنوان بخشی از هزینه موتور جدید محاسبه و از فاکتور نهایی کسر میشود. میزان دقیق این کسر بین ارائهدهندگان خدمت متفاوت است، برای همین بهتر است پیش از هر اقدام، استعلام دقیق برای مدل و برند خودتان (مثلاً الجی، پاکشوما، کرال، ایندزیت، سامسونگ یا پاکشوما) بگیرید تا رقم واقعی را بدانید.
سؤالات متداول برای بررسی خرابی موتور لباسشویی
۱. چرا موتور لباسشویی صدا میدهد ولی دیگ نمیچرخد؟
۱. چرا موتور لباسشویی صدا میدهد ولی دیگ نمیچرخد؟
دلایل رایج این حالت شامل خرابی خازن راهانداز در موتورهای قدیمیتر، سوختن یکطرفه سیمپیچ، یا گیرکردن بلبرینگ و فولی است. تست مقاومت سیمپیچ و خازن با مولتیمتر مشخص میکند مشکل دقیقاً از کدام قطعه است.
۲. آیا تست موتور لباسشویی با برق مستقیم خطرناک است؟
۲. آیا تست موتور لباسشویی با برق مستقیم خطرناک است؟
برای موتورهای قدیمی تسمهای این روش رایج است، اما همچنان با ولتاژ ۲۲۰ ولت کار میکند و باید با دستکش عایق انجام شود. برای موتورهای اینورتر و دایرکتدرایو این تست توصیه نمیشود، چون میتواند برد کنترل موتور را بسوزاند.
۳. موتور شستشو و خشککن در دستگاههای دوقلو چه تفاوتی دارند؟
۳. موتور شستشو و خشککن در دستگاههای دوقلو چه تفاوتی دارند؟
این دو موتور از نظر توان مصرفی با هم فرق دارند. طبق تجربه تیم فنی تعمیر۲۴، شفت موتور بخش شستشو نسبت به شفت موتور خشککن کوتاهتر و ضخیمتر است؛ به همین دلیل نباید موتور یک بخش را بهجای بخش دیگر نصب کرد.
۴. نقش زغال در موتورهای تسمهای چیست؟
۴. نقش زغال در موتورهای تسمهای چیست؟
زغالهای کربنی جریان را با تماس به کلکتور منتقل میکنند. با گذشت زمان فرسوده میشوند، و اگر تمام شوند، جرقهزدن و در نهایت خرابی کلکتور رخ میدهد؛ تعویض بهموقع آنها از این آسیب جلوگیری میکند.
اگر پس از این تستها همچنان نمیتوانید محل دقیق خرابی موتور لباسشویی خود را تشخیص دهید، یا برای تعویض موتور به کمک متخصص نیاز دارید، میتوانید برای عیبیابی و تعمیر لباسشویی با تعمیر۲۴ تماس بگیرید.
یه سوال دارم از خدمتون ، چطوری پولی سرموتور رو دربیارم میخام بلبرینگ موتور رو عوض کنم لباسشویی سامسونگ هستش.متشکرم
سلام اصغر عزیز انجام اینکار رو باید به تعمیرکار بسپارید.
توضیح برخی موارد مهم ازجمله خرابی خازن را از یاد بردید .
سلام امیر عزیز ممنون از نکته ای که گفتی تلاش میکنیم در آپدیت های بعدی اضافه کنیم.
سلام. بنده امروز صبح موتور لباسشویی حایر دوقولو رو بستم روی کولر ۳۰۰۰. البته با کمی تراشکاری و ساخت بوش مناسب که بتونم پره کولر رو روش سوار کنم. بعد از دوساعت کار کردن موتور شروع کرد به صدا دادن و سفت شد. الانم وقتی روشنش میکنم کلا پنج دقیقه بعد شروع میکنه صدا دادن و سفت میشه. موتور۱۴۰۰ دور ۱.۴ آمپر هست. سوالم اینکه این موتور چه فرقی با موتور کولر میکنه که نمیتونه دائم روشن باشه و مشکل کار از کجاس؟ اضافه کنم که خیلی باد خنکی هم داشت و مشکل دما اصلا نداشت.
سلام علی عزیز من همچین کاری تا به حال انجام ندادم ولی احتمالا بخاطر دور بالایی که لباسشویی داره نمی تونه جایگزین خوبی برای موتور کولر آبی شما باشه
هیچ اشاره ای به توان و قدرت، تعداد دور نامی و مشخصات موتور نکردین. در اکثر موارد ایراد از مدارهای فرمان میباشد که هیچ اشاره ای به اون نشده. تغییر جهت چرخش موتور به سیم پیچ جداگانه نیاز نداره بلکه با تعویض قطب برق موتور جهت چرخش اون عوض میشه.
سلام سهراب عزیز ممنونم بخاطر نکته ای که گفتی رفرنس رو زیر جمله ای که نوشته بودم گذاشتم تا ابهامت برطرف بشه سعی میکنیم در آپدیت های بعدی مواردی که خواسته بودی رو اضافه کنیم.